Αμβρακικός - Η λιμνοθάλασσα που πεθαίνει
Κείμενο: Κατερίνα Πλασσαρά
Φωτογραφίες: Βασίλης Μυλωνάς
Λίμνες, ποτάμια και λιμνοθάλασσες φαίνεται ότι πνέουν τα λοίσθια σ´ αυτό τον τόπο. Θα έλεγε βέβαια κανείς, τι το περίεργο, όταν το ίδιο συμβαίνει στα δάση, στις ακτές, στις καλλιέργειες, στην κτηνοτροφία. Για την ώρα μόνο οι πόλεις νομίζουν ότι τα πάνε καλά. Είπαμε, «νομίζουν». Ως πότε; Μπα, αυτό δεν μας απασχολεί. Όπως δεν μας απασχολεί και το γεγονός πως όταν οι κάτοικοι της πόλης θα καταλάβουν τι συμβαίνει, θα είναι πολύ αργά.
Αφορμή για όλα αυτά τα «αισιόδοξα», δίνουν τα σήματα κινδύνου που εκπέμπονται τελευταία για την πολύ άσχημη κατάσταση των ελληνικών υγροβιότοπων, που μοιάζει να εγκαταλείπονται πια στη μοίρα τους.
Εγκαταλείπονται μετά το εξαντλητικό «άρμεγμα» που έχουν υποστεί. Από αυτούς που προσπαθούν εδώ και τώρα να βγάλουν ό,τι μπορούν περισσότερο. Από ένα κράτος που «ξύνει τα νύχια του». Ακόμα και από μας τους πολίτες που δεν ξεσηκωνόμαστε να τα σώσουμε ή που δεν γνωρίζουμε ό,τι η δική τους ύπαρξη είναι εντελώς δεμένη με τη δικιά μας. Και να μην ξεχνάμε, πως η στιγμή που συμβαίνουν αυτά είναι η χειρότερη, αφού αρωγόςστην καταστροφή, είναι και οι κλιματικές αλλαγές για τις οποίες και πάλι εμείς ευθυνόμαστε.
Ένα χτυπητό παράδειγμα, ανάμεσα σε πολλά, η τύχη της λίμνης Κορώνειας η οποία χάνεται κάπου ανάμεσα στη αδιαφορία των αρμόδιων φορέων, αυτών που ανέλαβαν τη «αποκατάστασή» της. Σκέψου και να μην ήταν ένας «θησαυρός που προστατεύεται από διεθνείς συνθήκες, κοινοτικές οδηγίες» κλπ. κλπ. Μπορεί βέβαια η Κομισιόν να μας στέλνει κάτι «οχληρές υπενθυμίσεις» για την «υποβάθμισή και ανεπαρκή προστασία της λίμνης» αλλά εμείς προχωρούμε ακάθεκτοι.
Ας αφήσουμε όμως τη λίμνη Κορώνεια, ας περάσουμε αδιάφορα ανάμεσα σε ποταμούς, λίμνες, λιμνοθάλασσες που στενάζουν, κι ας πάμε νότια, νοτιοδυτικά. Εδώ μας περιμένει ένα ακόμα σπουδαίο οικοσύστημα με το όνομα Αμβρακικός κόλπος, που έθρεψε γενιές γενιών ψαράδων, από την εποχή που επικρατούσε το «πρωτόγονο» ψάρεμα, αυτό με το καλάμι, το αγκίστρι και το ψαροκάικο, που για να αποδώσει ήθελε τον ανθρώπινο κόπο, που έπιανε πολύ λιγότερα ψάρια όμως δεν κατέστρεφε τίποτα.
Ύστερα ήρθαν οι ιχθυοκαλλιέργειες. Ένας τεράστιος όγκος αμετακίνητων ψαριών που μπορούσαν να ρυπαίνουν ασταμάτητα τον ίδιο, συγκεκριμένο χώρο εσαεί, κι ας λένε πως οι ιχθυοκαλλιέργειες οφείλουν να μετακινούνται για να μην εξαντλήσουν ολοκληρωτικά τον τόπο που τις θρέφει.
Ύστερα ήρθαν οι βιομηχανίες που έκρυβαν ανεπεξέργαστα απόβλητα (με όλα τα δηλητήρια που περιείχαν) κάτω από το χαλί. Δηλαδή τα έριχναν χωρίς τύψεις μέσα σε μια κλειστή θάλασσα. Άλλωστε το ίδιο έκαναν και οι γύρω κάτοικοι που έριχναν κι αυτοί οικιακά απόβλητά, χωρίς επεξεργασία στη θάλασσα, πού αλλού; Τέλος το ίδιο έκαναν και οι παρακείμενες κτηνοτροφικές μονάδες, με χοίρους «βιομηχανικής
εκτροφής», οι οποίοι, αντίθετα από τα ζώα ελεύθερης βόσκησης, έχουν κι αυτοί το μερίδιό τους στη μόλυνση της θάλασσας.
Κάπως έτσι φτάσαμε στην «είδηση» πως 1000 τόνοι ψαριών πέθαναν στον Αμβρακικό. Κάτι είπανε πως έφταιγε μόνο μια απότομη αλλαγή της θερμοκρασίας.
Ε, καλά, τι θα λέγαμε;….
«Παράνομη νομιμότητα»
Αναζητώντας μια πιο υπεύθυνη απάντηση στα αυτονόητα, μιλήσαμε με τον κ. Θεόδωρο Τσιμπίδη, εκπρόσωπο της οργάνωσης «Αρχιπέλαγος» που έχει κάνει πολύ σημαντικές μελέτες για την κατάσταση του θαλάσσιου νερού.
Ξεκινώντας από την ερώτηση «γιατί συνέβηκε αυτή η ζημιά στον Αμβρακικό», πήραμε την απάντηση πως «ήταν μοιραίο να συμβεί», και μάθαμε πολλά ακόμα, όπως:
1) Ο Αμβρακικός είναι μια κλειστή θάλασσα, ένα ευαίσθητο οικοσύστημα και δεν μπορείς να το ρυπαίνεις χωρίς συνέπειες. Δεν μπορεί να συνεχίζεται αυτό εσαεί. Θα δημιουργηθεί ευτροφισμός, το οξυγόνο θα λιγοστέψει, και ό,τι ζωντανό υπάρχει εκεί, τελικά θα πεθάνει.
2) Στον Αμβρακικό απορρίπτονται ανεπεξέργαστα λήμματα από δύο τουλάχιστον βιομηχανίες, ρίχνονται ανεπεξέργαστα αστικά λήμματα ενώ στον παράκτιο χώρο λειτουργούν χοιροστάσια, δηλαδή βιομηχανικές κτηνοτροφικές μονάδες, που κι αυτές απορρίπτουν τα λήμματα στη θάλασσα.
3) Η αναγκαία μετακίνηση των μονάδωνιχθυοκαλλιέργειας σε τακτά χρονικά διαστήματα, δεν γίνεται, ελλείψει χωροτακτικού σχεδιασμού για το πού θα πάνε.
4) Η Πολιτεία δεν έχει ολοκληρώσει τη δουλειά όπως όφειλε. Όλες οι μονάδες που λειτουργούν στο γύρω χώρο, είναι νόμιμες-παράνομες.Παίρνουν άδεια για ένα χρόνο και μετά παραμένουν, «επ´ αόριστον».
5) Τεράστιες θα είναι οι οικονομικές επιπτώσεις που θα φέρει η καταστροφή του Αμβρακικού, πρώτα σε ανθρώπους που ζουν από την αλιεία και ύστερα σε όλους εμάς γιατί κανείς δεν μένει αλώβητος από τις αλυσιδωτές επιπτώσεις μιας καταστροφής.
6) Συναρμόδια για τη διαχείριση των υγροτόπων είναι τα Υπουργεία Αγροτικής Ανάπτυξης (Εποπτεία Αλιείας) και ΥΠΕΧΩΔΕ.
Τι θα έχει απομείνει
Βεβαίως. Αυτά τα Υπουργεία είναι τα αρμόδια και κανείς δεν μπορεί να πει κουβέντα πως δεν ενδιαφέρονται για την τύχη του Αμβρακικού, αφού μάλιστα τον επέλεξαν για να γίνει «Οικολογικό Πάρκο». Βέβαια από το σημείο «επιλέγω» ως το σημείο «πραγματοποιώ» υπάρχει μεγάλη απόσταση. Υπάρχει γραφειοκρατία, υπάρχουν εμπόδια του τύπου «κάπου κόλλησε, βρε παιδί μου» και άλλα πολλά. Πάντως η επιλογή έγινε, να μη μας λέει και η Ε.Ε. πως δεν ενδιαφερόμαστε για τον τόπο μας. Τώρα τι θα έχει απομείνει ώσπου να πραγματοποιηθεί αυτή η ωραία ιδέα, αν πραγματοποιηθεί ποτέ, αυτόείναι άλλο θέμα.
Το πιθανότερο είναι πως δεν θα υπάρχουν πολλά. Ίσως δεν θα υπάρχουν οι Ιχθυοκαλλιέργειες, που έχουν μέρος της ευθύνης για την καταστροφή, αλλά δεν θα υπάρχουν και οι ψαράδες (ελεύθερης αλιείας) που ζούσαν από την αλιεία,χωρίς να μολύνουν και να απειλούν.
Κάτι ακόμα που δεν θα υπάρχει, είναι το Ρινοδέλφινο. Ένα είδος μοναδικού δελφινιού, που ζει στον Αμβρακικό και πουθενά αλλού στον κόσμο. Ερευνητές από διάφορα μέρη της Γης, έρχονται εδώ για να μελετήσουν τη μοναδικότητά του. Φυσικά δεν θα έρχονται πια ούτε αυτοί, επειδή οι εμπνευστές του «Οικολογικού Πάρκου», δεν σκέφτηκαν καν πόσο μεγάλη είναι η αξία ενός Ρινοδέλφινου που, με μια σωστή διαχείριση, θα μπορούσε ακόμα κι από μόνο του να φέρνει κόσμο και να λειτουργεί τουριστικά.
Δεν το σκέφτηκαν. Όπως δεν το σκέφτηκαν και αυτοί που προσπαθούν ακόμα «να βγάλουν απ΄ τη μύγα ξίγκι» και νομίζουν πως εσαεί θα μπορούν να κερδίζουν χωρίς να ξοδεύουν τίποτα, για την προστασία αυτού του τόπου που σήμερα τους τρέφει.
Τι θα υπάρχει; Ένας από τους δύτες που κατέβηκαν μετά την καταστροφή, για να απομακρύνουν τα νεκρά ψάρια, μας είπε «η δυσοσμία ήταν αφόρητη, το νερό θολό, η ορατότητα στο 1,5 μέτρο». Τι θα υπάρχει αν η διαδικασία της νέκρωσης συνεχιστεί, δεν είναι δύσκολο να το καταλάβεις: Ίσως ένας τόπος σε διαδικασία εγκατάλειψης, δύσοσμα νερά, κάποια φύκια που θα έχουν επιζήσει στο λίγο οξυγόνο, ώσπου να πεθάνουν κι αυτά. Γιατί σε μια νεκρή θάλασσα δεν ζει τίποτα.
Συμπέρασμα; Μην περιμένουμε τίποτα από κανέναν. Μόνο εμείς μπορούμε να κάνουμε κάτι. Αν συνειδητοποιήσουμε τι σημαίνουν και πού οδηγούν όλα αυτά, κι αν απαιτήσουμε να μπει ένα φρένο στην καταστροφή.
ΑΡΧΙΚΗ
Λούρος: Το βασίλειο των πουλιών
Χρήστος Κατσιμπίνης: "Ο Χριστός ήταν ο πρώτος επαναστάτης που ανέδειξε τον άνθρωπο"
Πώς διεσώθη ο Σιδηροδρομικός Σταθμός του Αγρινίου το 1980
Εκτύπωση
Αποστολή
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΑΓΟΡΑΣ